Zdrowy styl życia – świadoma decyzja czy nawyk?
Zdrowy styl życia – świadoma decyzja czy nawyk?
Z badań wynika, że około 50% naszych codziennych aktywności stanowią nawyki, a nie świadome decyzje.
Czy zastanawiałeś się, ile rzeczy, które wykonujesz każdego dnia bez większego namysłu, służy Twojemu zdrowiu, a ile nie wspiera życia w komforcie i spokoju?
Warto zatrzymać się na chwilę i zastanowić, co chcesz dziś świadomie zrobić lub zmienić w swoim życiu, aby z czasem stało się to Twoim dobrym nawykiem. Codzienne rytuały i zachowania, wyzwalane przez konkretne bodźce, zaczynają być wykonywane automatycznie, a to właśnie one w dużej mierze determinują nasz styl życia.
Zanim zaczniesz planować
Zastanów się, jakie nowe, wspierające Cię nawyki możesz wdrożyć oraz które z obecnych warto zmienić lub wyeliminować, jeśli Ci nie służą.
Wprowadzaj takie nawyki, które będą wspierać Twoje zdrowie, dobre samopoczucie i codzienny dobrostan.
James Clear w książce „Atomowe nawyki” podkreśla, że trwała zmiana powinna dotyczyć naszej tożsamości, czyli odpowiedzi na pytanie: kim chcemy się stać, wprowadzając coś nowego do swojego życia. To, jak postrzegamy siebie w procesie zmiany oraz jakie korzyści dostrzegamy dla ciała, umysłu i emocji, wpływa na naszą motywację i wytrwałość.
Budowanie nowej tożsamości to proces
To, co robimy każdego dnia, oraz nasze nawyki kształtują naszą tożsamość. Aktywności i działania, które podejmujemy i regularnie powtarzamy, wpływają na to, kim się stajemy.
Zmiana sprawia, że zaczynamy dostrzegać nie tylko modyfikację naszych zachowań i codziennych przyzwyczajeń, ale również przemiany dotyczące osobowości, sposobu reagowania oraz emocji, które nam towarzyszą.
Według Jamesa Cleara, autora książki „Atomowe nawyki”, każdy nawyk opiera się na pętli nawyku, która składa się z 4 etapów:
Sygnał → Pragnienie → Reakcja → Nagroda
- Sygnał (wskazówka) – impuls informujący nas, że za chwilę wykonamy określoną czynność. Może być związany z miejscem, emocją lub porą dnia. Przykład: budzisz się rano i rozpoczynasz dzień od 10 minut ćwiczeń.
- Pragnienie – motywacja do działania lub zmiany. To stan emocjonalny, który sprawia, że chcemy coś zrobić. Przykład: mam ochotę poćwiczyć, ponieważ wiem, że po gimnastyce czuję się lepiej.
- Reakcja (działanie) – konkretne zachowanie lub myśl, które z czasem stają się rutyną. Przykład: rozkładam matę i rozpoczynam ćwiczenia.
- Nagroda – efekt działania, który daje poczucie satysfakcji, radości lub ulgi. To właśnie nagroda sprawia, że chętniej powtarzamy dane zachowanie.
Jak rozpoznać swoje nawyki?
Rozpoznanie własnych nawyków wymaga świadomej obserwacji. Przyjrzyj się swoim codziennym aktywnościom – od momentu przebudzenia aż do końca dnia.
Zastanów się, które czynności wykonujesz automatycznie, bez zastanowienia. Może jest to włączenie telewizora zaraz po przebudzeniu, scrollowanie telefonu podczas posiłku albo sięganie po przekąski w trakcie pracy przy komputerze?
Kolejnym krokiem jest określenie, które z tych nawyków Ci służą, a które chciałabyś zmienić lub zastąpić innymi.
Następnie zacznij działać konsekwentnie. Pamiętaj o pętli nawyku, a z czasem nowe zachowania staną się dla Ciebie naturalne. Nasze zdrowie i styl życia są efektem małych działań wykonywanych regularnie. To właśnie one tworzą codzienność i stanowią naturalną profilaktykę zdrowia.
A gdy pojawi się kryzys?
W budowaniu nawyków ogromne znaczenie mają emocje. Warto zadbać o pozytywne skojarzenia związane z nowym zachowaniem.
Jeśli trudno Ci zmobilizować się do ćwiczeń, stwórz przyjazną atmosferę – włącz ulubioną muzykę, zapal świecę lub użyj dyfuzora zapachowego.
Jeżeli nie uda Ci się zrealizować zaplanowanej aktywności, pamiętaj, że jutro również jest dzień. Każdemu zdarzają się potknięcia. Kluczowe nie jest to, że czasem odpuszczamy, ale to, czy potrafimy wrócić do działania.
Pozytywne nastawienie i życzliwość wobec siebie pomagają wytrwać i zautomatyzować nowe zachowania. W końcu chodzi o to, aby nasze życie składało się z działań, które lubimy wykonywać i które nam służą.
Nic nie zniechęca bardziej niż podejmowanie kolejnych prób bez planu i systemu działania. Często zaczynamy ćwiczyć tylko dlatego, że zbliża się lato lub ważne wydarzenie, a po krótkim czasie wracamy do dawnych przyzwyczajeń. Takie podejście zwykle prowadzi do frustracji i zniechęcenia.
Zmiana – czy już na stałe?
Nawet wypracowany nawyk nie daje gwarancji, że pozostanie z nami na zawsze. Szacuje się, że automatyzacja nowego zachowania może trwać około dwóch miesięcy, jednak wymaga dalszej troski i podtrzymywania.
Dlatego warto wrócić do pytania o świadomość swoich wyborów. Jak chcę żyć? Co wybieram każdego dnia?
Budowanie wspierającego sposobu myślenia sprawia, że nawet jeśli czasami wracamy do zachowań, które nam nie służą, potrafimy szybciej wrócić na właściwy tor.
Podsumowanie
Jakość naszego życia w dużej mierze zależy od codziennych wyborów. To decyzje podejmowane każdego dnia, krok po kroku, wyznaczają kierunek naszej drogi.
Ważne jest, aby była to droga zgodna z nami samymi. Taka, na której potrafimy cieszyć się sukcesami, akceptować trudności i przyjmować z życzliwością własne słabsze momenty.
To właśnie daje poczucie wolności, spełnienia i wewnętrznego spokoju.
Wybierz swoją drogę w zgodzie ze sobą.
Jak mówi buddyjska mądrość:
„Skup się na tym, co masz, a nie na tym, czego ci do szczęścia brakuje”.
